Matcha a kawa

Być może słyszałaś/eś o wartościach odżywczych i składzie sproszkowanej zielonej herbaty, i zastanawiasz się czym matcha różni się od kaw? Co wspólnego ma matcha, kofeina i kawa?

Herbata matcha to sproszkowana herbata zielona, odmiana rośliny camellia sinensis. Popularność herbaty matcha rośnie na całym świecie, potęgowane przez social media oraz jej charakterystyczny skład, obejmujący naturalnie występujące aminokwasy, kofeinę i polifenole, w tym dwóch składników aktywnych: teaniny i kofeiny. Zielona herbata matcha charakteryzuje się intensywnie zieloną barwą, co jest wynikiem wysokiej zawartości chlorofilu. Zielona herbata matcha zawiera między innymi takie składniki jak: związki przeciwutleniające (polifenole), aminokwasy, minerały, witaminy, chlorofil, cynk, magnez i wiele innych naturalnie występujących składników charakterystyczne dla liści herbaty.

Skąd herbata ma tyle kofeiny ?

Pomimo, iż większość prawdziwych herbat posiada pewien poziom mg kofeiny, w proszku matcha jest jej zwykle więcej. Na ten fakt składa się kilka powodów. Po pierwsze, liście przeznaczone na herbatę matcha, sa utrzymywane w cieniu przez trzy tygodnie przed zbiorami. Podczas tego okresu, krzewy herbaciane zwiększają swoją aktywność, przechodzą w tryb obronny i zaczynaja produkować więcej kofeiny żeby móc sie skutecznie bronić przed insektami. W związku z czym, cieniowane liście herbaty matcha i napar z nich bedą miały wiecej kofeiny w porównaniu z tymi, które cieniowania nie doswiadczyly. 

Kofeina jest produkowana przez krzewy herbaty (rośliny camellia sinensis) jako mechanizm obronny przed owadami. Może być bardzo gorzka a nawet czasami trująca dla mniejszych owadów, stad jest efektywnym naturalnym sposobem na odstraszanie owadów. Młode liście są delikatniejsze i bardziej bezbronne dlatego produkują jeszcze większe ilości kofeiny podczas uprawy. A że matcha produkowana jest z najmłodszych liści krzewów herbacianych, dostają one największa dawkę kofeiny, i to jest drugi powód dla którego matcha zwykle zawiera więcej kofeiny niż wiele tradycyjnych zielonych herbat. Trzecim powodem dla ponad przeciętnego poziomu kofeiny w matchy, jest fakt, że podczas jej produkcji usuwa się łodyżki liści. Łodyżki posiadają mniej kofeiny w porównaniu z kofeiną zawarta w liściach i są odseparowywane od liści żeby ulepszyć jakość matchy. Proces ten również wpływa na wyższy poziom kofeiny zawartej w zielonej herbacie matcha. Należy pamiętać jeszcze, że liście matchy w końcowej fazie produkcji są ścierane na bardzo drobny pył i ostatecznie przy spożyciu zostają wymieszane bezpośrednio z wodą. To oznacza, że zamiast powolnej ekstrakcji kofeiny jako substancji, tak jak ma to miejsce w przypadku przygotowania zwykłych herbat liściastych, podczas spożycia matchy spożywany jest cały zmielony liść herbaty, a nie jedynie napar. 

Matcha z kofeiną. Kofeina. Kawa ?

Jedna filiżanka zielonej herbaty matcha zawiera (dla przykładu 2 gr w matcha latte) około 60-80 mg kofeiny, jest to zdecydowanie więcej w porównaniu do zwykłej zielonej herbaty liściastej, która zawiera około 20 mg kofeiny. Natomiast zawartość kofeiny w kawie (w postaci espresso) to około 60 mg kofeiny wg. Departamentu Rolnictwa Stanów Zjednoczonych, USDA. Zielona herbata matcha zwykle zawiera więcej kofeiny niż wiele tradycyjnych zielonych herbat i niewiele mniej niż kawy, natomiast jej unikatowość zawdzięcza również dzięki obecności aminokwasu L-teaniny. Oznacza to, że spożywając matchę dostarczamy do organizmu zarówno kofeinę, jak i naturalnie występującą w herbacie L-teaninę.

Matcha a kawa - porównanie

Zarówno kawa, jak i matcha zawierają minimalną ilość kalorii, jeśli ich sposób przygotowywania jest bez dodatków takich jak mleko, cukier, śmietanka czy syropy smakowe. Obie mają zbliżone właściwości i gorzkawy smak. Smak matchy opisywany jest jako wyrazisty oraz botaniczny, natomiast dla porównania smak w kawach słynie z palonego, a czasem orzechowego, czekoladowego smaku i aromatu. Wysokiej jakości matcha może kosztować w kawiarniach więcej, ze względu na mniejszą dostępność i specyficzny proces uprawy i produkcji, natomiast należy pamiętać, że matcha w proszku ma większą wydajność i koszt per filiżankę powinien być zbliżony. Rozpuszczamy matchę w wodzie (najlepiej przy użyciu chasenu - tradycjnej bambusowej miotełki), do matcha latte zużywamy około 1,5-2 gram na filiżankę, a kawy 7-9 gram. Co sprawia, że z opakowania 100 gram matchy uzyskamy około 50 porcji, natomiast ze 100 gram kawy jedynie 12,5 porcji. 

Jak używać sproszkowanych liści zielonej herbaty i dlaczego wartą ją pić ?

Herbaty matchy nie trzeba zawsze pić w postaci proszku z wodą jako napojów. Wielu z powodzeniem używa matchę jako dodatkowej substancji przy okazji pieczenia, przygotowania deserów, lodów, czy koktajli. Co ciekawe, część osób spożywa ją wyłącznie ze względu na smak, pochodzenie lub skład tego zielonego proszku, natomiast część kieruje się smakiem produktów z dodatkiem matchy a inni wybierają ją ze względu na zawartość kofeiny. Uprawa i produkcja herbaty przyjechała z chin ale od wielu lat jest praktykowana również w japonii. Dzięki specjalnemu procesowi, podczas którego liście chroni się z wierzchu przed słońcem, co może wpływać na zawartość chlorofilu oraz innych naturalnie występujących związków roślinnych. Dla porównania, w tradycyjnej herbacie liściastej, do organizmu trafia wyłącznie jedna substancja - napar z wody, a przy spożyciu kubka herbaty matchy z japonii, w naszym organizmie lądują w całości liście rozpuszczone w wodzie wraz z całą kofeiną zawartą w herbacie. Jeśli zielony proszek matcha z dodatkiem wody i jego charakterystyczny gorzki smak, są dla Twojego organizmu barierą nie do przejścia, spróbuj wypić ją z mlekiem, miodem lub jako kremowy shake i ciesz się słodkawym smakiem. Odpowiednio używana, może stanowić ciekawe urozmaicenie codziennego jadłospisu., chociaż należy pamiętać i spożywać jej z umiarem. Pamiętaj, w przeciwieństwie do kawy, nie zalewaj herbaty wrzątkiem (najlepiej użyj wody w temperaturze max. 80’C), pozwala to zachować bardziej delikatny smak napoju w postaci herbaty matchy w proszku. Matcha nie powinna być używana jako substytut zróżnicowanej diety.

Matcha vs. coffee - podsumowanie

Obie są bardzo popularne i są często spożywane. Matchę i kawę klasyfikuje się jako napoje zawierające kofeinę. Matcha oraz kawa posiadają swoje wady i zalety, które należy rozważyć przed wybraniem ulubionego napoju. Nie musisz całkowicie rezygnować z kawy (o ile oczywiście nie zaleci ci tego lekarz), ale spróbuj jeszcze raz matchy, jeśli nie miałeś okazji jej spożywać. Przed zakupem upewnij się, że matcha zawiera proszek z liści z rośliny herbaty camellia sinensis oraz, że pochodzi z Japonii a nie z Chin, wtedy najlepiej skorzystasz z jej cech charakterystycznych, takich jak smak, aromat i sposób produkcji. Pamiętaj, aby nie przekraczać zalecanej dziennej porcji. Według EFSA jest to 400 mg/dziennie, a dla kobiet w ciaży maksymalnie 200 mg/dziennie. Jeśli posiadasz ekspres kompatybilny z kapsułkami nespresso, sprawdź koniecznie nasze kapsułki z matcha, lub spróbuj matchy z kolagenem, a jeśli chcesz zacząć swoją przygodę z tradycyjnymi akcesoriami, zobacz nasz zestaw matcha.